|
| |
 |
Tytuł III. Prawa rzeczowe
ograniczone
|
Tytuł III. Prawa rzeczowe ograniczone
Dział I. Przepisy ogólne
Art. 244 [Katalog] § 1. Ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie,
służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka.
§ 2. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipotekę regulują odrębne
przepisy.
Art. 245 [Ustanowienie] § 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych,
do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się odpowiednio przepisy
o przeniesieniu własności.
§ 2. Jednakże do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości
nie stosuje się przepisów o niedopuszczalności warunku lub terminu. Forma aktu
notarialnego jest potrzebna tylko dla oświadczenia właściciela, który prawo
ustanawia.
Art. 245[1] [Przeniesienie] Do przeniesienia ograniczonego prawa rzeczowego na
nieruchomości potrzebna jest umowa między uprawnionym a nabywcą oraz - jeżeli
prawo jest ujawnione w księdze wieczystej - wpis do tej księgi, chyba że przepis
szczególny stanowi inaczej.
Art. 246 [Zrzeczenie się] § 1. Jeżeli uprawniony zrzeka się ograniczonego prawa
rzeczowego, prawo to wygasa. Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa powinno być
złożone właścicielowi rzeczy obciążonej.
§ 2. Jednakże gdy ustawa nie stanowi inaczej, a prawo było ujawnione w księdze
wieczystej, do jego wygaśnięcia potrzebne jest wykreślenie prawa z księgi
wieczystej.
Art. 247 [Przejście na właściciela] Ograniczone prawo rzeczowe wygasa, jeżeli
przejdzie na właściciela rzeczy obciążonej albo jeżeli ten, komu prawo takie
przysługuje, nabędzie własność rzeczy obciążonej.
Art. 248 [Zmiana treści] § 1. Do zmiany treści ograniczonego prawa rzeczowego
potrzebna jest umowa między uprawnionym a właścicielem rzeczy obciążonej, a
jeżeli prawo było ujawnione w księdze wieczystej - wpis do tej księgi.
§ 2. Jeżeli zmiana treści prawa dotyka praw osoby trzeciej, do zmiany potrzebna
jest zgoda tej osoby. Oświadczenie osoby trzeciej powinno być złożone jednej ze
stron.
Art. 249 [Pierwszeństwo] § 1. Jeżeli kilka ograniczonych praw rzeczowych obciąża
tę samą rzecz, prawo powstałe później nie może być wykonywane z uszczerbkiem dla
prawa powstałego wcześniej (pierwszeństwo).
§ 2. Przepis powyższy nie uchybia przepisom, które określają pierwszeństwo w
sposób odmienny.
Art. 250 [Zmiana pierwszeństwa] § 1. Pierwszeństwo ograniczonych praw rzeczowych
może być zmienione. Zmiana nie narusza praw mających pierwszeństwo niższe
aniżeli prawo ustępujące pierwszeństwa, a wyższe aniżeli prawo, które uzyskuje
pierwszeństwo ustępującego prawa.
§ 2. Do zmiany pierwszeństwa praw rzeczowych ograniczonych potrzebna jest umowa
między tym, czyje prawo ma ustąpić pierwszeństwa, a tym, czyje prawo ma uzyskać
pierwszeństwo ustępującego prawa. Jeżeli chociaż jedno z tych praw jest
ujawnione w księdze wieczystej, potrzebny jest także wpis do księgi wieczystej.
§ 3. Zmiana pierwszeństwa staje się bezskuteczna z chwilą wygaśnięcia prawa,
które ustąpiło pierwszeństwa.
Art. 251 [Ochrona] Do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje się
odpowiednio przepisy o ochronie własności.
Dział II. Użytkowanie
Rozdział I. Przepisy ogólne
Art. 252 [Przedmiot i treść] Rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do
pobierania jej pożytków (użytkowanie).
Art. 253 [Ograniczenie zakresu] § 1. Zakres użytkowania można ograniczyć przez
wyłączenie oznaczonych pożytków rzeczy.
§ 2. Wykonywanie użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej
części.
Art. 254 [Niezbywalność] Użytkowanie jest niezbywalne.
Art. 255 [Niewykonywanie] Użytkowanie wygasa wskutek niewykonywania przez lat
dziesięć.
Art. 256 [Sposób wykonywania] Użytkownik powinien wykonywać swoje prawo zgodnie
z wymaganiami prawidłowej gospodarki.
Art. 257 [Zespół środków produkcji] § 1. Jeżeli użytkowanie obejmuje określony
zespół środków produkcji, użytkownik może w granicach prawidłowej gospodarki
zastępować poszczególne składniki innymi. Włączone w ten sposób składniki stają
się własnością właściciela użytkowanego zespołu środków produkcji.
§ 2. Jeżeli użytkowany zespół środków produkcji ma być zwrócony według
oszacowania, użytkownik nabywa własność jego poszczególnych składników z chwilą,
gdy zostały mu wydane; po ustaniu użytkowania obowiązany jest zwrócić zespół
tego samego rodzaju i tej samej wartości, chyba że inaczej zastrzeżono.
Art. 258 [Ciężary] W stosunkach wzajemnych między użytkownikiem a właścicielem
użytkownik ponosi ciężary, które zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki
powinny być pokrywane z pożytków rzeczy.
Art. 259 [Nakłady właściciela] Właściciel nie ma obowiązku czynić nakładów na
rzecz obciążoną użytkowaniem. Jeżeli takie nakłady poczynił, może od użytkownika
żądać ich zwrotu według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.
Art. 260 [Nakłady użytkownika] § 1. Użytkownik obowiązany jest dokonywać napraw
i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. O potrzebie
innych napraw i nakładów powinien niezwłocznie zawiadomić właściciela i zezwolić
mu na dokonanie potrzebnych robót.
§ 2. Jeżeli użytkownik poczynił nakłady, do których nie był obowiązany, stosuje
się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.
Art. 261 [Roszczenia osób trzecich] Jeżeli osoba trzecia dochodzi przeciwko
użytkownikowi roszczeń dotyczących własności rzeczy, użytkownik powinien
niezwłocznie zawiadomić o tym właściciela.
Art. 262 [Stan po wygaśnięciu] Po wygaśnięciu użytkowania użytkownik obowiązany
jest zwrócić rzecz właścicielowi w takim stanie, w jakim powinna się znajdować
stosownie do przepisów o wykonywaniu użytkowania.
Art. 263 [Przedawnienie] Roszczenie właściciela przeciwko użytkownikowi o
naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nakładów na rzecz,
jak również roszczenie użytkownika przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na
rzecz przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.
Art. 264 [Użytkowanie nieprawidłowe] Jeżeli użytkowanie obejmuje pieniądze lub
inne rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, użytkownik staje się z chwilą wydania
mu tych przedmiotów ich właścicielem. Po wygaśnięciu użytkowania obowiązany jest
do zwrotu według przepisów o zwrocie pożyczki (użytkowanie nieprawidłowe).
Art. 265 [Użytkowanie praw] § 1. Przedmiotem użytkowania mogą być także prawa.
§ 2. Do użytkowania praw stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu rzeczy.
§ 3. Do ustanowienia użytkowania na prawie stosuje się odpowiednio przepisy o
przeniesieniu tego prawa.
Rozdział II. Użytkowanie przez osoby fizyczne
Art. 266 [Termin wygaśnięcia] Użytkowanie ustanowione na rzecz osoby fizycznej
wygasa najpóźniej z jej śmiercią.
Art. 267 [Treść] § 1. Użytkownik obowiązany jest zachować substancję rzeczy oraz
jej dotychczasowe przeznaczenie.
§ 2. Jednakże użytkownik gruntu może zbudować i eksploatować nowe urządzenia
służące do wydobywania kopalin z zachowaniem przepisów prawa geologicznego i
górniczego. § 3. Przed przystąpieniem do robót użytkownik powinien w odpowiednim
terminie zawiadomić właściciela o swym zamiarze. Jeżeli zamierzone urządzenia
zmieniałyby przeznaczenie gruntu albo naruszały wymagania prawidłowej
gospodarki, właściciel może żądać ich zaniechania albo zabezpieczenia roszczenia
o naprawienie szkody.
Art. 268 [Nowe urządzenia] Użytkownik może zakładać w pomieszczeniach nowe
urządzenia w takich granicach jak najemca.
Art. 269 [Zabezpieczenie; zarządca] § 1. Właściciel może z ważnych powodów żądać
od użytkownika zabezpieczenia, wyznaczając mu w tym celu odpowiedni termin. Po
bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu właściciel może wystąpić do sądu o
wyznaczenie zarządcy.
§ 2. Użytkownik może żądać uchylenia zarządu, jeżeli daje odpowiednie
zabezpieczenie.
Art. 270 [Zabezpieczenie przy użytkowaniu nieprawidłowym] Właściciel może
odmówić wydania przedmiotów objętych użytkowaniem nieprawidłowym, dopóki nie
otrzyma odpowiedniego zabezpieczenia.
Art. 270[1] [Korzystanie czasowe z budynku] § 1. Do użytkowania polegającego na
korzystaniu z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego na zasadach określonych w
ustawie o ochronie nabywców prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia
mieszkalnego w oznaczonym czasie w każdym roku oraz o zmianie ustaw Kodeks
cywilny, Kodeks wykroczeń i ustawy o księgach wieczystych i hipotece stosuje się
przepisy rozdziału I i II niniejszego działu, z wyjątkiem art. 254-255 i art.
266.
§ 2. Użytkowanie, o którym mowa w § 1, wygasa najpóźniej z upływem
pięćdziesięciu lat od jego ustanowienia.
Rozdział III. Użytkowanie przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne
Art. 271 [Grunt Skarbu Państwa] Użytkowanie gruntu stanowiącego własność Skarbu
Państwa może być ustanowione na rzecz rolniczej spółdzielni produkcyjnej jako
prawo terminowe lub jako prawo bezterminowe. W każdym razie użytkowanie takie
wygasa z chwilą likwidacji spółdzielni.
Art. 272 [Własność budowli] § 1. Jeżeli rolniczej spółdzielni produkcyjnej
zostaje przekazany do użytkowania zabudowany grunt Skarbu Państwa, przekazanie
budynków i innych urządzeń może nastąpić albo do użytkowania, albo na własność.
§ 2. Budynki i inne urządzenia wzniesione przez rolniczą spółdzielnię
produkcyjną na użytkowanym przez nią gruncie Skarbu Państwa stanowią własność
spółdzielni, chyba że w decyzji o przekazaniu gruntu zostało zastrzeżone, iż
mają się stać własnością Skarbu Państwa. § 3. Odrębna własność budynków i innych
urządzeń, przewidziana w paragrafach poprzedzających, jest prawem związanym z
użytkowaniem gruntu.
Art. 273 [Budowle po wygaśnięciu użytkowania] Jeżeli użytkowanie gruntu Skarbu
Państwa przez rolniczą spółdzielnią produkcyjną wygasło, budynki i inne
urządzenia trwale z gruntem związane i stanowiące własność spółdzielni stają się
własnością Skarbu Państwa. Spółdzielnia może żądać zapłaty wartości tych
budynków i urządzeń w chwili wygaśnięcia użytkowania, chyba że zostały
wzniesione wbrew społeczno-gospodarczemu przeznaczeniu gruntu.
Art. 274 [Rośliny] Przepisy dotyczące własności budynków i innych urządzeń na
gruncie Skarbu Państwa użytkowanym przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną
stosuje się odpowiednio do drzew i innych roślin.
Art. 275 [Zmiana przeznaczenia i substancji] Rolnicza spółdzielnia produkcyjna
może zmienić przeznaczenie użytkowanych przez siebie gruntów Skarbu Państwa albo
naruszyć ich substancję, chyba że w decyzji o przekazaniu gruntu inaczej
zastrzeżono.
Art. 276 (skreślony)
Art. 277 [Wkłady gruntowe] § 1. Jeżeli statut rolniczej spółdzielni produkcyjnej
lub umowa z członkiem spółdzielni inaczej nie postanawia, spółdzielnia nabywa z
chwilą przejęcia wniesionych przez członków wkładów gruntowych ich użytkowanie.
§ 2. Do wniesienia wkładów gruntowych nie stosuje się przepisów o obowiązku
zachowania formy aktu notarialnego przy ustanowieniu użytkowania nieruchomości.
Art. 278 [Zmiana przeznaczenia i substancji] Statut rolniczej spółdzielni
produkcyjnej może postanawiać, że - gdy wymaga tego prawidłowe wykonanie zadań
spółdzielni - przysługuje jej uprawnienie do zmiany przeznaczenia wkładów
gruntowych oraz uprawnienie do naruszenia ich substancji albo jedno z tych
uprawnień.
Art. 279 [Budowle i rośliny] § 1. Budynki i inne urządzenia wzniesione przez
rolniczą spółdzielnię produkcyjną na gruncie stanowiącym wkład gruntowy stają
się jej własnością. To samo dotyczy drzew i innych roślin zasadzonych lub
zasianych przez spółdzielnię.
§ 2. W razie wygaśnięcia użytkowania gruntu działka, na której znajdują się
budynki lub urządzenia będące własnością spółdzielni, może być przez
spółdzielnię przejęta na własność za zapłatą wartości w chwili wygaśnięcia
użytkowania. Drzewa i inne rośliny zasadzone lub zasiane przez spółdzielnię
stają się własnością właściciela gruntu.
Art. 280 (skreślony)
Art. 281 (skreślony)
Art. 282 (skreślony)
Rozdział IV. Inne wypadki użytkowania
Art. 283 (skreślony)
Art. 284 [Odesłanie] Do innych wypadków użytkowania przez osoby prawne stosuje
się przepisy rozdziału I i odpowiednio rozdziału II niniejszego działu, o ile
użytkowanie to nie jest inaczej uregulowane odrębnymi przepisami.
Dział III. Służebności
Rozdział I. Służebności gruntowe
Art. 285 [Treść; cel] § 1. Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela
innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź
na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym
zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości
obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej
określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej
nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości
władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności
(służebność gruntowa).
§ 2. Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności
nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.
Art. 286 [Na rzecz rolniczej spółdzielni] Na rzecz rolniczej spółdzielni
produkcyjnej można ustanowić służebność gruntową bez względu na to, czy
spółdzielnia jest właścicielem gruntu.
Art. 287 [Zakres i wykonywanie] Zakres służebności gruntowej i sposób jej
wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według zasad współżycia
społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych.
Art. 288 [Rozwinięcie] Służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób,
żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej.
Art. 289 [Utrzymywanie urządzeń] § 1. W braku odmiennej umowy obowiązek
utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża
właściciela nieruchomości władnącej.
§ 2. Jeżeli obowiązek utrzymywania takich urządzeń został włożony na właściciela
nieruchomości obciążonej, właściciel odpowiedzialny jest także osobiście za
wykonywanie tego obowiązku. Odpowiedzialność osobista współwłaścicieli jest
solidarna.
Art. 290 [Podział nieruchomości] § 1. W razie podziału nieruchomości władnącej
służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez
podział; jednakże gdy służebność zwiększa użyteczność tylko jednej lub kilku z
nich, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zwolnienia jej od
służebności względem części pozostałych.
§ 2. W razie podziału nieruchomości obciążonej służebność utrzymuje się w mocy
na częściach utworzonych przez podział; jednakże gdy wykonywanie służebności
ogranicza się do jednej lub kilku z nich, właściciele pozostałych części mogą
żądać ich zwolnienia od służebności. § 3. Jeżeli wskutek podziału nieruchomości
władnącej albo nieruchomości obciążonej sposób wykonywania służebności wymaga
zmiany, sposób ten w braku porozumienia stron będzie ustalony przez sąd.
Art. 291 [Zmiana wykonywania] Jeżeli po ustanowieniu służebności gruntowej
powstanie ważna potrzeba gospodarcza, właściciel nieruchomości obciążonej może
żądać za wynagrodzeniem zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności, chyba
że żądana zmiana przyniosłaby niewspółmierny uszczerbek nieruchomości władnącej.
Art. 292 [Zasiedzenie] Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie
tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.
Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się
odpowiednio.
Art. 293 [Niewykonywanie] § 1. Służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania
przez lat dziesięć.
§ 2. Jeżeli treść służebności gruntowej polega na obowiązku nieczynienia,
przepis powyższy stosuje się tylko wtedy, gdy na nieruchomości obciążonej
istnieje od lat dziesięciu stan rzeczy sprzeczny z treścią służebności.
Art. 294 [Zniesienie za wynagrodzeniem] Właściciel nieruchomości obciążonej może
żądać zniesienia służebności gruntowej za wynagrodzeniem, jeżeli wskutek zmiany
stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest
konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej.
Art. 295 [Zniesienie bez wynagrodzenia] Jeżeli służebność gruntowa utraciła dla
nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie, właściciel nieruchomości obciążonej
może żądać zniesienia służebności bez wynagrodzenia.
Rozdział II. Służebności osobiste
Art. 296 [Treść] Nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej
prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność
osobista).
Art. 297 [Odesłanie] Do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy
o służebnościach gruntowych z zachowaniem przepisów rozdziału niniejszego.
Art. 298 [Zakres i wykonywanie] Zakres służebności osobistej i sposób jej
wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb
uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów
miejscowych.
Art. 299 [Termin wygaśnięcia] Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią
uprawnionego.
Art. 300 [Osobisty charakter] Służebności osobiste są niezbywalne. Nie można
również przenieść uprawnienia do ich wykonywania.
Art. 301 [Służebność mieszkania] § 1. Mający służebność mieszkania może przyjąć
na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy,
gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa
domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po
uzyskaniu pełnoletności.
§ 2. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania
przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi.
Art. 302 [Rozwinięcie] § 1. Mający służebność mieszkania może korzystać z
pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku.
§ 2. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem
nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez
osoby fizyczne.
Art. 303 [Zamiana na rentę] Jeżeli uprawniony z tytułu służebności osobistej
dopuszcza się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel
nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę.
Art. 304 [Wyłączenie zasiedzenia] Służebności osobistej nie można nabyć przez
zasiedzenie.
Art. 305 [Wniesienie nieruchomości do spółdzielni] Jeżeli nieruchomość obciążona
służebnością osobistą została wniesiona jako wkład do rolniczej spółdzielni
produkcyjnej, spółdzielnia może z ważnych powodów żądać zmiany sposobu
wykonywania służebności albo jej zamiany na rentę.
Dział IV. Zastaw
Rozdział I. Zastaw na rzeczach ruchomych
Art. 306 [Przedmiot i treść] § 1. W celu zabezpieczenia oznaczonej
wierzytelności można rzecz ruchomą obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel
będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się
własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela
rzeczy, wyjąwszy tych, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo
szczególne.
§ 2. Zastaw można ustanowić także w celu zabezpieczenia wierzytelności przyszłej
lub warunkowej.
Art. 307 [Ustanowienie] § 1. Do ustanowienia zastawu potrzebna jest umowa między
właścicielem a wierzycielem oraz, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie
przewidzianych, wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na którą
strony się zgodziły.
§ 2. Jeżeli rzecz znajduje się w dzierżeniu wierzyciela, do ustanowienia zastawu
wystarcza sama umowa.
Art. 308 [Zastaw rejestrowy] Wierzytelność można także zabezpieczyć zastawem
rejestrowym, który regulują odrębne przepisy.
Art. 309 [Ustanowienie przez nieuprawnionego] Przepisy o nabyciu własności
rzeczy ruchomej od osoby nie uprawnionej do rozporządzania rzeczą stosuje się
odpowiednio do ustanowienia zastawu.
Art. 310 [Pierwszeństwo] Jeżeli w chwili ustanowienia zastawu rzecz jest już
obciążona innym prawem rzeczowym, zastaw powstały później ma pierwszeństwo przed
prawem powstałym wcześniej, chyba że zastawnik działał w złej wierze.
Art. 311 [Rozporządzanie rzeczą] Nieważne jest zastrzeżenie, przez które
zastawca zobowiązuje się względem zastawnika, że nie dokona zbycia lub
obciążenia rzeczy przed wygaśnięciem zastawu.
Art. 312 [Tryb zaspokojenia] Zaspokojenie zastawnika z rzeczy obciążonej
następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym.
Art. 313 [Umowa o przepadek] Jeżeli przedmiotem zastawu są rzeczy mające
określoną przez zarządzenie właściwego organu państwowego cenę sztywną, można
się umówić, że w razie zwłoki z zapłatą długu przypadną one w odpowiednim
stosunku zastawnikowi na własność zamiast zapłaty, według ceny z dnia
wymagalności wierzytelności zabezpieczonej.
Art. 314 [Zakres zabezpieczenia] W granicach przewidzianych w kodeksie
postępowania cywilnego zastaw zabezpiecza także roszczenia związane z
wierzytelnością zabezpieczoną, w szczególności roszczenie o odsetki nie
przedawnione, o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania
zobowiązania, o zwrot nakładów na rzecz oraz o przyznane koszty zaspokojenia
wierzytelności.
Art. 315 [Zarzuty zastawcy] Zastawca nie będący dłużnikiem może niezależnie od
zarzutów, które mu przysługują osobiście przeciwko zastawnikowi, podnosić
zarzuty, które przysługują dłużnikowi, jak również te, których dłużnik zrzekł
się po ustanowieniu zastawu.
Art. 316 [Ograniczenia odpowiedzialności spadkowej] Zastawnik może dochodzić
zaspokojenia z rzeczy obciążonej zastawem bez względu na ograniczenie
odpowiedzialności dłużnika wynikające z przepisów prawa spadkowego.
Art. 317 [Zaspokojenie w razie przedawnienia] Przedawnienie wierzytelności
zabezpieczonej zastawem nie narusza uprawnienia zastawnika do uzyskania
zaspokojenia z rzeczy obciążonej. Przepisu powyższego nie stosuje się do
roszczenia o odsetki lub inne świadczenia uboczne.
Art. 318 [Obowiązki zastawnika] Zastawnik, któremu rzecz została wydana,
powinien czuwać nad jej zachowaniem stosownie do przepisów o przechowaniu za
wynagrodzeniem. Po wygaśnięciu zastawu powinien zwrócić rzecz zastawcy.
Art. 319 [Pożytki] Jeżeli rzecz obciążona zastawem przynosi pożytki, zastawnik
powinien, w braku odmiennej umowy, pobierać je i zaliczać na poczet
wierzytelności i związanych z nią roszczeń. Po wygaśnięciu zastawu obowiązany
jest złożyć zastawcy rachunek.
Art. 320 [Nakłady] Jeżeli zastawnik poczynił nakłady na rzecz, do których nie
był obowiązany, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez
zlecenia.
Art. 321 [Zagrożenie rzeczy] § 1. Jeżeli rzecz obciążona zastawem zostaje
narażona na utratę lub uszkodzenie, zastawca może żądać bądź złożenia rzeczy do
depozytu sądowego, bądź zwrotu rzeczy za jednoczesnym ustanowieniem innego
zabezpieczenia wierzytelności, bądź sprzedaży rzeczy.
§ 2. W razie sprzedaży rzeczy zastaw przechodzi na uzyskaną cenę, która powinna
być złożona do depozytu sądowego.
Art. 322 [Przedawnienie] § 1. Roszczenie zastawcy przeciwko zastawnikowi o
naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy, jak również roszczenie
zastawnika przeciwko zastawcy o zwrot nakładów na rzecz przedawniają się z
upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.
§ 2. (skreślony)
Art. 323 [Skutki przelewu] § 1. Przeniesienie wierzytelności zabezpieczonej
zastawem pociąga za sobą przeniesienie zastawu. W razie przeniesienia
wierzytelności z wyłączeniem zastawu zastaw wygasa.
§ 2. Zastaw nie może być przeniesiony bez wierzytelności, którą zabezpiecza.
Art. 324 [Uprawnienia nabywcy wierzytelności] Nabywca wierzytelności
zabezpieczonej zastawem może żądać od zbywcy wydania rzeczy obciążonej, jeżeli
zastawca wyrazi na to zgodę. W braku takiej zgody nabywca może żądać złożenia
rzeczy do depozytu sądowego.
Art. 325 [Zwrot rzeczy] § 1. Jeżeli zastawnik zwróci rzecz zastawcy, zastaw
wygasa bez względu na zastrzeżenia przeciwne.
§ 2. Zastaw nie wygasa pomimo nabycia rzeczy obciążonej przez zastawnika na
własność, jeżeli wierzytelność zabezpieczona zastawem jest obciążona prawem
osoby trzeciej lub na jej rzecz zajęta.
Art. 326 [Zastaw ustawowy] Przepisy rozdziału niniejszego stosuje się
odpowiednio do zastawu, który powstaje z mocy ustawy.
Rozdział II. Zastaw na prawach
Art. 327 [Zakres] Przedmiotem zastawu mogą być także prawa, jeżeli są zbywalne.
Art. 328 [Odesłanie] Do zastawu na prawach stosuje się odpowiednio przepisy o
zastawie na rzeczach ruchomych z zachowaniem przepisów rozdziału niniejszego.
Art. 329 [Ustanowienie] § 1. Do ustanowienia zastawu na prawie stosuje się
odpowiednio przepisy o przeniesieniu tego prawa. Jednakże umowa o ustanowienie
zastawu powinna być zawarta na piśmie z datą pewną, chociażby umowa o
przeniesienie prawa nie wymagała takiej formy.
§ 2. Jeżeli ustanowienie zastawu na wierzytelności nie następuje przez wydanie
dokumentu ani przez indos, do ustanowienia zastawu potrzebne jest pisemne
zawiadomienie dłużnika wierzytelności przez zastawcę.
Art. 330 [Czynności zachowawcze] Zastawnik może wykonywać wszelkie czynności i
dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania prawa obciążonego
zastawem.
Art. 331 [Wypowiedzenie wierzytelności obciążonej] § 1. Jeżeli wymagalność
wierzytelności obciążonej zależy od wypowiedzenia przez wierzyciela, zastawca
może dokonać wypowiedzenia bez zgody zastawnika. Jeżeli wierzytelność
zabezpieczona zastawem jest już wymagalna, zastawnik może wierzytelność
obciążoną wypowiedzieć do wysokości wierzytelności zabezpieczonej.
§ 2. Jeżeli wymagalność wierzytelności obciążonej zastawem zależy od
wypowiedzenia przez dłużnika, wypowiedzenie powinno nastąpić także względem
zastawnika.
Art. 332 [Zastaw na przedmiocie świadczenia] W razie spełnienia świadczenia
zastaw na wierzytelności przechodzi na przedmiot świadczenia.
Art. 333 [Odbiór świadczenia] Do odbioru świadczenia uprawnieni są zastawca
wierzytelności i zastawnik łącznie. Każdy z nich może żądać spełnienia
świadczenia do rąk ich obu łącznie albo złożenia przedmiotu świadczenia do
depozytu sądowego.
Art. 334 [Świadczenie przedterminowe] Jeżeli dłużnik wierzytelności obciążonej
zastawem spełnia świadczenie, zanim wierzytelność zabezpieczona stała się
wymagalna, zarówno zastawca, jak i zastawnik mogą żądać złożenia przedmiotu
świadczenia do depozytu sądowego.
Art. 335 [Zaspokojenie zabezpieczonej wierzytelności pieniężnej] Jeżeli
wierzytelność pieniężna zastawem zabezpieczona jest już wymagalna, zastawnik
może żądać zamiast zapłaty, ażeby zastawca przeniósł na niego wierzytelność
obciążoną, jeżeli jest pieniężna, do wysokości wierzytelności zabezpieczonej
zastawem. Zastawnik może dochodzić przypadłej mu z tego tytułu części
wierzytelności z pierwszeństwem przed częścią przysługującą zastawcy.
Aby uzyskać więcej informacji skontaktuj się
z Kancelarią Prawną (Poznań)
tel. (061) 86-888-48
| |
Linki sponsorowane
|
