|
| |
 |
Tytuł IV. Zachowek
|
Art. 991 [Pojęcie; uprawnieni] § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom
spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli
uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest
małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy
dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału
(zachowek).
§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci
uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź
w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę
sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.
Art. 992 [Ustalenie udziału spadkowego] Przy ustalaniu udziału spadkowego
stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także spadkobierców
niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili, natomiast nie uwzględnia
się spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.
Art. 993 [Doliczenie darowizn] Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się
zapisów i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów
poniższych, darowizny uczynione przez spadkodawcę.
Art. 994 [Pominięcie] § 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku
drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych
przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na
rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.
§ 2. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku
darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie
dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta
dni przed urodzeniem się zstępnego. § 3. Przy obliczaniu zachowku należnego
małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed
zawarciem z nim małżeństwa.
Art. 995 [Ustalenie wartości darowizny] Wartość przedmiotu darowizny oblicza się
według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.
Art. 996 [Zaliczenie darowizny na zachowek] Darowiznę uczynioną przez
spadkodawcę uprawnionemu do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Jeżeli
uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny
mu zachowek także darowiznę uczynioną przez spadkodawcę wstępnemu uprawnionego.
Art. 997 [Zaliczenie kosztów wychowania] Jeżeli uprawnionym do zachowku jest
zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek poniesione przez
spadkodawcę koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, o ile
koszty te przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.
Art. 998 [Ograniczenie odpowiedzialności] § 1. Jeżeli uprawniony do zachowku
jest powołany do dziedziczenia, ponosi on odpowiedzialność za zapisy i polecenia
tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej wartość udziału spadkowego, który
stanowi podstawę do obliczenia należnego uprawnionemu zachowku.
§ 2. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy zapis na rzecz
uprawnionego do zachowku został obciążony dalszym zapisem lub poleceniem albo
uczyniony pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu.
Art. 999 [Rozwinięcie] Jeżeli spadkobierca obowiązany do zapłaty zachowku jest
sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialność ogranicza się tylko do
wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.
Art. 1000 [Odpowiedzialność obdarowanych] § 1. Jeżeli uprawniony nie może
otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może on żądać od osoby, która
otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej
potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do
zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem
darowizny.
§ 2. Jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on
odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości
nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek. § 3. Obdarowany może zwolnić się
od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie
przedmiotu darowizny.
Art. 1001 [Kolejność] Spośród kilku obdarowanych obdarowany wcześniej ponosi
odpowiedzialność stosownie do przepisów artykułu poprzedzającego tylko wtedy,
gdy uprawniony do zachowku nie może uzyskać uzupełnienia zachowku od osoby,
która została obdarowana później.
Art. 1002 [Dziedziczenie roszczenia o zachowek] Roszczenie z tytułu zachowku
przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy
spadkobierca ten należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym
spadkodawcy.
Art. 1003 [Zmniejszenie zapisów i poleceń] Spadkobiercy obowiązani do
zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku mogą żądać stosunkowego zmniejszenia
zapisów i poleceń.
Art. 1004 [Zasady zmniejszania] § 1. Zmniejszenie zapisów i poleceń następuje w
stosunku do ich wartości, chyba że z treści testamentu wynika odmienna wola
spadkodawcy.
§ 2. W razie zmniejszenia zapisu obciążonego dalszym zapisem lub poleceniem,
dalszy zapis lub polecenie podlega stosunkowemu zmniejszeniu.
Art. 1005 [Rozwinięcie] § 1. Jeżeli spadkobierca obowiązany do zaspokojenia
roszczenia z tytułu zachowku sam jest uprawniony do zachowku, może on żądać
zmniejszenia zapisów i poleceń w takim stopniu, ażeby pozostał mu jego własny
zachowek.
§ 2. Jeżeli zapisobierca sam jest uprawniony do zachowku, zapis uczyniony na
jego rzecz podlega zmniejszeniu tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego
własny zachowek.
Art. 1006 [Rozwinięcie] Jeżeli zmniejszeniu podlega zapis, którego przedmiot nie
da się podzielić bez istotnej zmiany lub bez znacznego zmniejszenia wartości,
zapisobierca może żądać całkowitego wykonania zapisu, uiszczając odpowiednią
sumę pieniężną.
Art. 1007 [Przedawnienie] § 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz
roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z
upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu.
§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu
otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od
otwarcia spadku.
Art. 1008 [Wydziedziczenie] Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych,
małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:
1) wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami
współżycia społecznego;
2) dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób
umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy
czci;
3) uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Art. 1009 [Ujawnienie przyczyny] Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do
zachowku powinna wynikać z treści testamentu.
Art. 1010 [Przebaczenie] § 1. Spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do
zachowku, jeżeli mu przebaczył.
§ 2. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności
prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.
Art. 1011 [Wydziedziczenie zstępnego] Zstępni wydziedziczonego zstępnego są
uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę.
Aby uzyskać więcej informacji skontaktuj się
z Kancelarią Prawną (Poznań)
tel. (061) 86-888-48
| |
Linki sponsorowane
|
