|
| |
 |
Tytuł XXIII. Umowa
agencyjna
|
Art. 758 [Pojęcie] § 1. Przez umowę agencyjną przyjmujący zlecenie (agent)
zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do stałego
pośredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz
dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu.
§ 2. Do zawierania umów w imieniu dającego zlecenie oraz do odbierania dla niego
oświadczeń agent jest uprawniony tylko wtedy, gdy ma do tego umocowanie.
Art. 758[1] [Wynagrodzenie, prowizja] § 1. Jeżeli sposób wynagrodzenia nie
został w umowie określony, agentowi należy się prowizja.
§ 2. Prowizją jest wynagrodzenie, którego wysokość zależy od liczby lub wartości
zawartych umów. § 3. Jeżeli wysokość prowizji nie została w umowie określona,
należy się ona w wysokości zwyczajowo przyjętej w stosunkach danego rodzaju, w
miejscu działalności prowadzonej przez agenta, a w razie niemożności ustalenia
prowizji w ten sposób, agentowi należy się prowizja w odpowiedniej wysokości,
uwzględniającej wszystkie okoliczności bezpośrednio związane z wykonaniem
zleconych mu czynności.
Art. 758[2] [Pisemne potwierdzenie] Każda ze stron może żądać od drugiej
pisemnego potwierdzenia treści umowy oraz postanowień ją zmieniających lub
uzupełniających. Zrzeczenie się tego uprawnienia jest nieważne.
Art. 759 [Domniemane upoważnienie] W razie wątpliwości poczytuje się, że agent
jest upoważniony do przyjmowania dla dającego zlecenie zapłaty za świadczenie,
które spełnia za dającego zlecenie, oraz do przyjmowania dla niego świadczeń, za
które płaci, jak również do odbierania zawiadomień o wadach oraz oświadczeń
dotyczących wykonania umowy, którą zawarł w imieniu dającego zlecenie.
Art. 760 [Lojalność stron] Każda ze stron obowiązana jest do zachowania
lojalności wobec drugiej.
Art. 760[1] [Obowiązki agenta] § 1. Agent obowiązany jest w szczególności
przekazywać wszelkie informacje mające znaczenie dla dającego zlecenie oraz
przestrzegać jego wskazówek uzasadnionych w danych okolicznościach, a także
podejmować, w zakresie prowadzonych spraw, czynności potrzebne do ochrony praw
dającego zlecenie.
§ 2. Postanowienia umowy sprzeczne z treścią § 1 są nieważne.
Art. 760[2] [Obowiązki zleceniodawcy] § 1. Dający zlecenie obowiązany jest
przekazywać agentowi dokumenty i informacje potrzebne do prawidłowego wykonania
umowy.
§ 2. Dający zlecenie obowiązany jest w rozsądnym czasie zawiadomić agenta o
przyjęciu lub odrzuceniu propozycji zawarcia umowy oraz o niewykonaniu umowy,
przy której zawarciu agent pośredniczył lub którą zawarł w imieniu dającego
zlecenie. § 3. Dający zlecenie obowiązany jest zawiadomić w rozsądnym czasie
agenta o tym, że liczba umów, których zawarcie przewiduje, lub wartość ich
przedmiotu będzie znacznie niższa niż ta, której agent mógłby się normalnie
spodziewać. § 4. Postanowienia umowy sprzeczne z treścią § 1-3 są nieważne.
Art. 760[3] [Milczące potwierdzenie] W razie gdy agent zawierający umowę w
imieniu dającego zlecenie nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, umowę
uważa się za potwierdzoną, jeżeli dający zlecenie niezwłocznie po otrzymaniu
wiadomości o zawarciu umowy nie oświadczy klientowi, że umowy nie potwierdza.
Art. 761 [Prowizja] § 1. Agent może żądać prowizji od umów zawartych w czasie
trwania umowy agencyjnej, jeżeli do ich zawarcia doszło w wyniku jego
działalności lub jeżeli zostały one zawarte z klientami pozyskanymi przez agenta
poprzednio dla umów tego samego rodzaju.
§ 2. Jeżeli agentowi zostało przyznane prawo wyłączności w odniesieniu do
oznaczonej grupy klientów lub obszaru geograficznego, a w czasie trwania umowy
agencyjnej została bez udziału agenta zawarta umowa z klientem z tej grupy lub
obszaru, agent może żądać prowizji od tej umowy. Dający zlecenie obowiązany jest
w rozsądnym czasie zawiadomić agenta o zawarciu takiej umowy.
Art. 761[1] [Prowizja po rozwiązaniu umowy] § 1. Agent może żądać prowizji od
umowy zawartej po rozwiązaniu umowy agencyjnej, jeżeli - przy spełnieniu
przesłanek z art. 761 - propozycję zawarcia umowy dający zlecenie lub agent
otrzymał od klienta przed rozwiązaniem umowy agencyjnej.
§ 2. Agent może żądać prowizji od umowy zawartej po rozwiązaniu umowy agencyjnej
także wtedy, gdy do jej zawarcia doszło w przeważającej mierze w wyniku jego
działalności w okresie trwania umowy agencyjnej, a zarazem w rozsądnym czasie od
jej rozwiązania.
Art. 761[2] [Kolizja uprawnień] Agent nie może żądać prowizji, o której mowa w
art. 761, jeżeli prowizja ta należy się zgodnie z art. 761[1] poprzedniemu
agentowi, chyba że z okoliczności wynika, że względy słuszności przemawiają za
podziałem prowizji między obu agentów.
Art. 761[3] [Wymagalność roszczenia] § 1. W braku odmiennego postanowienia umowy
agencyjnej agent nabywa prawo do prowizji z chwilą, w której dający zlecenie
powinien był, zgodnie z umową z klientem, spełnić świadczenie albo faktycznie je
spełnił, albo też swoje świadczenie spełnił klient. Jednakże strony nie mogą
umówić się, że agent nabywa prawo do prowizji później niż w chwili, w której
klient spełnił świadczenie albo powinien był je spełnić, gdyby dający zlecenie
spełnił świadczenie.
§ 2. Jeżeli umowa zawarta pomiędzy dającym zlecenie i klientem ma być wykonywana
częściami, agent nabywa prawo do prowizji w miarę wykonywania tej umowy. § 3.
Roszczenie o zapłatę prowizji staje się wymagalne z upływem ostatniego dnia
miesiąca następującego po kwartale, w którym agent nabył prawo do prowizji.
Postanowienie umowy mniej korzystne dla agenta jest nieważne.
Art. 761[4] [Zwrot prowizji] Agent nie może żądać prowizji, gdy oczywiste jest,
że umowa z klientem nie zostanie wykonana na skutek okoliczności, za które
dający zlecenie nie ponosi odpowiedzialności, jeżeli zaś prowizja została już
agentowi wypłacona, podlega ona zwrotowi. Postanowienie umowy agencyjnej mniej
korzystne dla agenta jest nieważne.
Art. 761[5] [Oświadczenie] § 1. Dający zlecenie obowiązany jest złożyć agentowi
oświadczenie zawierające dane o należnej mu prowizji nie później niż w ostatnim
dniu miesiąca następującego po kwartale, w którym agent nabył prawo do prowizji.
Oświadczenie to powinno wskazywać wszystkie dane stanowiące podstawę do
obliczenia wysokości należnej prowizji. Postanowienie umowy agencyjnej mniej
korzystne dla agenta jest nieważne.
§ 2. Agent może domagać się udostępnienia informacji potrzebnych do ustalenia,
czy wysokość należnej mu prowizji została prawidłowo obliczona, w szczególności
może domagać się wyciągów z ksiąg handlowych dającego zlecenie albo żądać, aby
wgląd i wyciąg z tych ksiąg został zapewniony biegłemu rewidentowi wybranemu
przez strony. Postanowienie umowy agencyjnej mniej korzystne dla agenta jest
nieważne. § 3. W razie nieudostępnienia agentowi informacji, o których mowa w §
2, agent może domagać się ich udostępnienia w drodze powództwa wytoczonego w
okresie sześciu miesięcy od dnia zgłoszenia żądania dającemu zlecenie. § 4. W
razie nieosiągnięcia przez strony porozumienia co do wyboru biegłego rewidenta,
o którym mowa w § 2, agent może domagać się, w drodze powództwa wytoczonego w
okresie sześciu miesięcy od dnia zgłoszenia żądania dającemu zlecenie, dokonania
wglądu i wyciągu z ksiąg przez biegłego wskazanego przez sąd.
Art. 761[6] [Odpowiednie stosowanie] Przepisy art. 761-761[5] stosuje się w
razie gdy prowizja stanowi całość lub część wynagrodzenia, chyba że strony
uzgodniły stosowanie tych przepisów do innego rodzaju wynagrodzenia.
Art. 761[7] [Prowizja del credere] § 1. W umowie agencyjnej zawartej w formie
pisemnej można zastrzec, że agent za odrębnym wynagrodzeniem (prowizja del
credere), w uzgodnionym zakresie, odpowiada za wykonanie zobowiązania przez
klienta. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, agent odpowiada za to, że klient
spełni świadczenie. W razie niezachowania formy pisemnej poczytuje się umowę
agencyjną za zawartą bez tego zastrzeżenia.
§ 2. Odpowiedzialność agenta może dotyczyć tylko oznaczonej umowy lub umów z
oznaczonym klientem, przy których zawarciu pośredniczył albo które zawarł w
imieniu dającego zlecenie.
Art. 762 [Zwrot wydatków] W braku odmiennego postanowienia umowy agent może
domagać się zwrotu wydatków związanych z wykonaniem zlecenia tylko o tyle, o ile
były uzasadnione i o ile ich wysokość przekracza zwykłą w danych stosunkach
miarę.
Art. 763 [Zabezpieczenie roszczenia] Dla zabezpieczenia roszczenia o
wynagrodzenie oraz o zwrot wydatków i zaliczek udzielonych dającemu zlecenie
agentowi przysługuje ustawowe prawo zastawu na rzeczach i papierach
wartościowych dającego zlecenie, otrzymanych w związku z umową agencyjną, dopóki
przedmioty te znajdują się u niego lub osoby, która je dzierży w jego imieniu,
albo dopóki może nimi rozporządzać za pomocą dokumentów.
Art. 764 [Wykonanie po terminie] Umowę zawartą na czas oznaczony, a wykonywaną
przez strony po upływie terminu, na jaki została zawarta, poczytuje się za
zawartą na czas nieoznaczony.
Art. 764[1] [Terminy wypowiedzenia] § 1. Umowa zawarta na czas nieoznaczony może
być wypowiedziana na miesiąc naprzód w pierwszym roku, na dwa miesiące naprzód w
drugim roku oraz na trzy miesiące naprzód w trzecim i następnych latach trwania
umowy. Ustawowe terminy wypowiedzenia nie mogą być skracane.
§ 2. Ustawowe terminy wypowiedzenia mogą zostać umownie przedłużone, z tym że
termin ustalony dla dającego zlecenie nie może być krótszy niż termin ustalony
dla agenta. Przedłużenie terminu dla agenta powoduje takie samo przedłużenie dla
dającego zlecenie. § 3. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, termin wypowiedzenia
upływa z końcem miesiąca kalendarzowego. § 4. Przepisy § 1-3 mają zastosowanie
do umowy zawartej na czas oznaczony, a przekształconej z mocy art. 764 w umowę
zawartą na czas nieoznaczony. Okres, na jaki umowa na czas oznaczony była
zawarta, uwzględnia się przy ustalaniu terminu wypowiedzenia.
Art. 764[2] [Wypowiedzenie przed terminem] § 1. Umowa agencyjna, chociażby była
zawarta na czas oznaczony, może być wypowiedziana bez zachowania terminów
wypowiedzenia z powodu niewykonania obowiązków przez jedną ze stron w całości
lub znacznej części, a także w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych
okoliczności.
§ 2. Jeżeli wypowiedzenia dokonano na skutek okoliczności, za które ponosi
odpowiedzialność druga strona, jest ona zobowiązana do naprawienia szkody
poniesionej przez wypowiadającego w następstwie rozwiązania umowy.
Art. 764[3] [Świadczenie wyrównawcze] § 1. Po rozwiązaniu umowy agencyjnej agent
może żądać od dającego zlecenie świadczenia wyrównawczego, jeżeli w czasie
trwania umowy agencyjnej pozyskał nowych klientów lub doprowadził do istotnego
wzrostu obrotów z dotychczasowymi klientami, a dający zlecenie czerpie nadal
znaczne korzyści z umów z tymi klientami. Roszczenie to przysługuje agentowi,
jeżeli, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności, a zwłaszcza utratę przez agenta
prowizji od umów zawartych przez dającego zlecenie z tymi klientami, przemawiają
za tym względy słuszności.
§ 2. Świadczenie wyrównawcze nie może przekroczyć wysokości wynagrodzenia agenta
za jeden rok, obliczonego na podstawie średniego rocznego wynagrodzenia
uzyskanego w okresie ostatnich pięciu lat. Jeżeli umowa agencyjna trwała krócej
niż pięć lat, wynagrodzenie to oblicza się z uwzględnieniem średniej z całego
okresu jej trwania. § 3. Uzyskanie świadczenia wyrównawczego nie pozbawia agenta
możności dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych. § 4. W razie śmierci
agenta, świadczenia wyrównawczego, o którym mowa w § 1, mogą żądać jego
spadkobiercy. § 5. Możliwość dochodzenia roszczenia o świadczenie wyrównawcze
zależy od zgłoszenia przez agenta lub jego spadkobierców odpowiedniego żądania
wobec dającego zlecenie przed upływem roku od rozwiązania umowy.
Art. 764[4] [Wyłączenie] Świadczenie wyrównawcze nie przysługuje agentowi,
jeżeli:
1) dający zlecenie wypowiedział umowę na skutek okoliczności, za które
odpowiedzialność ponosi agent, usprawiedliwiających wypowiedzenie umowy bez
zachowania terminów wypowiedzenia,
2) agent wypowiedział umowę, chyba że wypowiedzenie jest uzasadnione
okolicznościami, za które odpowiada dający zlecenie, albo jest usprawiedliwione
wiekiem, ułomnością lub chorobą agenta, a względy słuszności nie pozwalają
domagać się od niego dalszego wykonywania czynności agenta,
3) agent za zgodą dającego zlecenie przeniósł na inną osobę swoje prawa i
obowiązki wynikające z umowy.
Art. 764[5] [Zastrzeżenie] Do czasu rozwiązania umowy strony nie mogą umówić się
w sposób odbiegający na niekorzyść agenta od postanowień art. 764[3] i art.
764[4].
Art. 764[6] [Ograniczenie działalności] § 1. Strony mogą, w formie pisemnej pod
rygorem nieważności, ograniczyć działalność agenta mającą charakter
konkurencyjny na okres po rozwiązaniu umowy agencyjnej (ograniczenie
działalności konkurencyjnej). Ograniczenie jest ważne, jeżeli dotyczy grupy
klientów lub obszaru geograficznego, objętych działalnością agenta, oraz rodzaju
towarów lub usług stanowiących przedmiot umowy.
§ 2. Ograniczenie działalności konkurencyjnej nie może być zastrzeżone na okres
dłuższy niż dwa lata od rozwiązania umowy. § 3. Dający zlecenie obowiązany jest
do wypłacania agentowi odpowiedniej sumy pieniężnej za ograniczenie działalności
konkurencyjnej w czasie jego trwania, chyba że co innego wynika z umowy albo że
umowa agencyjna została rozwiązana na skutek okoliczności, za które agent ponosi
odpowiedzialność. § 4. Jeżeli wysokość sumy, o której mowa w § 3, nie została w
umowie określona, należy się suma w wysokości odpowiedniej do korzyści
osiągniętych przez dającego zlecenie na skutek ograniczenia działalności
konkurencyjnej oraz utraconych z tego powodu możliwości zarobkowych agenta.
Art. 764[7] [Odwołanie ograniczenia] Dający zlecenie może do dnia rozwiązania
umowy odwołać ograniczenie działalności konkurencyjnej z takim skutkiem, że po
upływie sześciu miesięcy od chwili odwołania jest on zwolniony z obowiązku
wypłacania sumy, o której mowa w art. 764[6] § 3 i 4. Odwołanie ograniczenia
działalności konkurencyjnej wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Art. 764[8] [Zwolnienie agenta z ograniczenia] Jeżeli agent wypowiedział umowę
na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi dający zlecenie, może
on zwolnić się z obowiązku przestrzegania ograniczenia działalności
konkurencyjnej przez złożenie dającemu zlecenie oświadczenia na piśmie przed
upływem miesiąca od dnia wypowiedzenia.
Art. 764[9] [Odpowiednie stosowanie] Do umowy o treści określonej w art. 758 §
1, zawartej z agentem przez osobę nie będącą przedsiębiorcą, stosuje się
przepisy niniejszego tytułu, z wyłączeniem art. 761-761[2], art. 761[5] oraz
art. 764[3]-764[8].
Aby uzyskać więcej informacji skontaktuj się
z Kancelarią Prawną (Poznań)
tel. (061) 86-888-48
| |
Linki sponsorowane
|
