|
| |
Kodeks postępowania karnego
 |
Dział IX. Postępowanie odwoławcze
|
Dział
IX. Postępowanie odwoławcze
Rozdział 48. Przepisy ogólne
Art. 425 [Zakres zaskarżania] § 1. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji
przysługuje środek odwoławczy stronom, podmiotowi określonemu w art. 416 oraz
innym osobom wskazanym w przepisach ustawy.
§ 2. Orzeczenie można zaskarżyć w całości lub w części. Można także zaskarżyć
samo uzasadnienie orzeczenia. § 3. Odwołujący się może skarżyć jedynie
rozstrzygnięcia lub ustalenia naruszające jego prawa lub szkodzące jego
interesom. Ograniczenie to nie dotyczy oskarżyciela publicznego. § 4.
Oskarżyciel publiczny ma prawo wnieść środek odwoławczy także na korzyść
oskarżonego.
Art. 426 [Dwuinstancyjność] § 1. Od orzeczeń wydanych przez sąd odwoławczy na
skutek odwołania nie przysługuje środek odwoławczy.
§ 2. Od innych orzeczeń sądu odwoławczego oraz od orzeczeń wydanych przez Sąd
Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. §
3. Od wydanych w toku postępowania odwoławczego postanowień o przeprowadzeniu
obserwacji w zakładzie leczniczym, o zastosowaniu środka zapobiegawczego oraz
nałożeniu kary porządkowej przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu
sądu odwoławczego.
Art. 427 [Treść] § 1. Odwołujący się powinien wskazać zaskarżone rozstrzygnięcie
lub ustalenie, a także podać, czego się domaga.
§ 2. Jeżeli środek odwoławczy pochodzi od oskarżyciela publicznego, obrońcy lub
pełnomocnika, powinien ponadto zawierać wskazanie zarzutów stawianych
rozstrzygnięciu oraz uzasadnienie. § 3. Odwołujący się może również wskazać nowe
fakty lub dowody.
Art. 428 [Forma pisemna] § 1. Środek odwoławczy wnosi się na piśmie do sądu,
który wydał zaskarżone orzeczenie.
§ 2. Strona może złożyć pisemną odpowiedź na środek odwoławczy.
Art. 429 [Odmowa przyjęcia] § 1. Prezes sądu pierwszej instancji odmawia
przyjęcia środka odwoławczego, jeżeli wniesiony został po terminie lub przez
osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalny z mocy ustawy.
§ 2. Na zarządzenie odmawiające przyjęcia środka odwoławczego na podstawie § 1
lub art. 120 § 2 przysługuje zażalenie.
Art. 430 [Pozostawienie bez rozpoznania] § 1. Sąd odwoławczy pozostawia bez
rozpoznania przyjęty środek odwoławczy, jeżeli zachodzą okoliczności określone w
art. 429 § 1 albo jeżeli przyjęcie tego środka nastąpiło na skutek niezasadnego
przywrócenia terminu.
§ 2. Na postanowienie przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu sądu
odwoławczego, chyba że zostało wydane przez Sąd Najwyższy.
Art. 431 [Cofnięcie] § 1. Środek odwoławczy można cofnąć.
§ 2. Oskarżony może cofnąć wniesiony na jego korzyść środek odwoławczy, chyba że
wniósł go oskarżyciel publiczny lub zachodzi wypadek przewidziany w art. 79. §
3. Środka odwoławczego wniesionego na korzyść oskarżonego nie można bez jego
zgody cofnąć.
Art. 432 [Skutki cofnięcia] Cofnięty środek odwoławczy sąd odwoławczy pozostawia
bez rozpoznania, chyba że zachodzi jedna z przyczyn wymienionych w art. 439 lub
art. 440.
Art. 433 [Granice rozpoznania] § 1. Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach
środka odwoławczego, a w zakresie szerszym o tyle, o ile ustawa to przewiduje.
§ 2. Sąd odwoławczy jest obowiązany rozważyć wszystkie wnioski i zarzuty
wskazane w środku odwoławczym, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 434 [Zakaz pogarszania sytuacji] § 1. Sąd odwoławczy może orzec na
niekorzyść oskarżonego tylko wtedy, gdy wniesiono na jego niekorzyść środek
odwoławczy, a także tylko w granicach zaskarżenia, chyba że ustawa stanowi
inaczej. Jeżeli środek odwoławczy pochodzi od oskarżyciela publicznego lub
pełnomocnika, sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego ponadto tylko
w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w środku odwoławczym lub
podlegających uwzględnieniu z urzędu.
§ 2. Środek odwoławczy wniesiony na niekorzyść oskarżonego może spowodować
orzeczenie także na korzyść oskarżonego. § 3. Określonego w § 1 zakazu orzekania
na niekorzyść oskarżonego nie stosuje się w wypadkach określonych w art. 60 § 3
i 4 Kodeksu karnego oraz w wypadkach skazania z zastosowaniem art. 343 lub 387.
Art. 435 [Wyjście poza granice] Sąd odwoławczy uchyla lub zmienia orzeczenie na
korzyść współoskarżonych, choćby nie wnieśli środka odwoławczego, jeżeli je
uchylił lub zmienił na rzecz współoskarżonego, którego środek odwoławczy
dotyczył, gdy te same względy przemawiają za uchyleniem lub zmianą na rzecz
tamtych.
Art. 436 [Ograniczone rozpoznanie] Sąd może ograniczyć rozpoznanie środka
odwoławczego tylko do poszczególnych uchybień, podniesionych przez stronę lub
podlegających uwzględnieniu z urzędu, jeżeli rozpoznanie w tym zakresie jest
wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpoznanie pozostałych uchybień byłoby
przedwczesne lub bezprzedmiotowe dla dalszego toku postępowania.
Art. 437 [Rodzaje orzeczeń] § 1. Po rozpoznaniu środka odwoławczego sąd orzeka o
utrzymaniu w mocy, zmianie lub uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w całości lub w
części. Dotyczy to odpowiednio rozpoznania środka odwoławczego od uzasadnienia
orzeczenia.
§ 2. Jeżeli pozwalają na to zebrane dowody, sąd odwoławczy zmienia zaskarżone
orzeczenie, orzekając odmiennie co do istoty, lub uchyla je i umarza
postępowanie; w innych wypadkach uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę sądowi
pierwszej instancji do ponownego rozpoznania; przepis art. 397 stosuje się
odpowiednio.
Art. 438 [Podstawy] Orzeczenie ulega uchyleniu lub zmianie w razie stwierdzenia:
1) obrazy przepisów prawa materialnego,
2) obrazy przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść
orzeczenia,
3) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli
mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia,
4) rażącej niewspółmierności kary lub niesłusznego zastosowania albo
niezastosowania środka zabezpieczającego lub innego środka.
Art. 439 [Podstawy bezwzględne] § 1. Niezależnie od granic zaskarżenia i
podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia sąd odwoławczy
na posiedzeniu uchyla zaskarżone orzeczenie, jeżeli:
1) w wydaniu orzeczenia brała udział osoba nieuprawniona lub niezdolna do
orzekania bądź podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 40,
2) sąd był nienależycie obsadzony lub którykolwiek z jego członków nie był
obecny na całej rozprawie,
3) sąd powszechny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu szczególnego
albo sąd szczególny orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego,
4) sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego
rzędu,
5) orzeczono karę, środek karny lub środek zabezpieczający nieznane ustawie,
6) zapadło z naruszeniem zasady większości głosów lub nie zostało podpisane
przez którąkolwiek z osób biorących udział w jego wydaniu,
7) zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia, uniemożliwiająca jego wykonanie,
8) zostało wydane pomimo to, że postępowanie karne co do tego samego czynu tej
samej osoby zostało już prawomocnie zakończone,
9) zachodzi jedna z okoliczności wyłączających postępowanie, określonych w art.
17 § 1 pkt 5, 6 i 8-11,
10) oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w
art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w
których jego udział był obowiązkowy,
11) sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była
obowiązkowa.
§ 2. Uchylenie orzeczenia jedynie z powodów określonych w § 1 pkt 9-11 może
nastąpić tylko na korzyść oskarżonego. § 3. W posiedzeniu mają prawo wziąć
udział strony, obrońcy i pełnomocnicy. Przepis art. 451 stosuje się odpowiednio.
Art. 439a [Orzeczenia w sprawie o wykroczenie] Orzeczenia w sprawie o
wykroczenie nie uchyla się z tego tylko powodu, że sąd orzekł w postępowaniu
karnym zamiast w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Art. 440 [Rażąca niesprawiedliwość] Jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby
rażąco niesprawiedliwe, podlega ono zmianie na korzyść oskarżonego albo
uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Art. 441 [Pytanie prawne] § 1. Jeżeli przy rozpoznawaniu środka odwoławczego
wyłoni się zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy, sąd
odwoławczy może odroczyć rozpoznanie sprawy i przekazać zagadnienie do
rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
§ 2. Sąd Najwyższy może przekazać rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego
powiększonemu składowi tego sądu. § 3. Uchwała Sądu Najwyższego jest w danej
sprawie wiążąca. § 4. Prokurator, obrońcy i pełnomocnicy mają prawo wziąć udział
w posiedzeniu. § 5. Sąd Najwyższy może przejąć sprawę do swego rozpoznania.
Art. 442 [Ponowne rozpoznanie] § 1. Sąd, któremu przekazano sprawę do ponownego
rozpoznania, orzeka w granicach, w jakich nastąpiło przekazanie. Uchylenie
wyroku tylko w zakresie rozstrzygnięcia o karze albo innym środku nie stoi na
przeszkodzie uniewinnieniu oskarżonego lub umorzeniu postępowania.
§ 2. W wypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sąd orzekający w
pierwszej instancji, przeprowadzając postępowanie w zakresie dowodów, które nie
miały wpływu na uchylenie wyroku, może poprzestać na ich ujawnieniu. § 3.
Zapatrywania prawne i wskazania sądu odwoławczego co do dalszego postępowania są
wiążące dla sądu, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.
Art. 443 [Zakaz pogarszania sytuacji] W razie przekazania sprawy do ponownego
rozpoznania wolno w dalszym postępowaniu wydać orzeczenie surowsze niż uchylone
tylko wtedy, gdy orzeczenie to było zaskarżone na niekorzyść oskarżonego albo
gdy zachodzą okoliczności określone w art. 434 § 3. Nie dotyczy to orzekania o
środkach wymienionych w art. 93 i 94 Kodeksu karnego.
Rozdział 49. Apelacja
Art. 444 [Zaskarżanie wyroków] Od wyroku sądu pierwszej instancji stronom,
podmiotowi określonemu w art. 416, a pokrzywdzonemu od wyroku warunkowo
umarzającego postępowanie, wydanego na posiedzeniu, przysługuje apelacja, chyba
że ustawa stanowi inaczej.
Art. 445 [Termin] § 1. Termin do wniesienia apelacji wynosi 14 dni i biegnie dla
każdego uprawnionego od daty doręczenia mu wyroku z uzasadnieniem.
§ 2. Apelacja wniesiona przed upływem terminu złożenia wniosku o sporządzenie
uzasadnienia wywołuje skutki określone w art. 422 i podlega rozpoznaniu;
apelację taką można uzupełnić w terminie określonym w § 1.
Art. 446 [Przymus adwokacki] § 1. Apelacja od wyroku sądu okręgowego, która nie
pochodzi od prokuratora lub osoby wymienionej w art. 88 § 2 i 3, powinna być
sporządzona i podpisana przez adwokata.
§ 2. Do apelacji sporządzonej przez prokuratora, obrońcę lub pełnomocnika
dołącza się odpowiednią liczbę odpisów dla stron przeciwnych; do apelacji
wnoszonej do sądu apelacyjnego dołącza się dodatkowo jeden odpis.
Art. 447 [Zakres rozpoznania] § 1. Apelację co do winy uważa się za zwróconą
przeciwko całości wyroku.
§ 2. Apelację co do kary uważa się za zwróconą przeciwko całości rozstrzygnięcia
o karze i środkach karnych. § 3. W apelacji można podnosić zarzuty, które nie
stanowiły lub nie mogły stanowić przedmiotu zażalenia.
Art. 448 [Przyjęcie apelacji] § 1. O przyjęciu apelacji zawiadamia się
prokuratora oraz obrońców i pełnomocników, a także strony, po czym akta
przekazuje się niezwłocznie sądowi odwoławczemu. § 2. W wypadku wniesienia
apelacji przez prokuratora, obrońcę lub pełnomocnika dołącza się do
zawiadomienia odpis apelacji strony przeciwnej, chyba że w sprawie była
wyłączona jawność rozprawy ze względu na tajemnicę państwową.
Art. 449 [Rozprawa] Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę na rozprawie, a w wypadkach
przewidzianych przez ustawę - na posiedzeniu.
Art. 449a [Zwrot sprawy do pierwszej instancji] W wypadku określonym w art. 423
§ 1a przed wydaniem orzeczenia sąd odwoławczy może zwrócić sprawę sądowi
pierwszej instancji w celu sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku w
niezbędnym zakresie, jeżeli ma to zapewnić prawidłowe wyrokowanie w sprawie.
Art. 450 [Udział stron] § 1. Udział w rozprawie prokuratora, a obrońcy w
wypadkach określonych w art. 79 i 80 jest obowiązkowy.
§ 2. Udział w rozprawie innych stron i ich pełnomocników oraz obrońcy w
wypadkach nie wymienionych w § 1 jest obowiązkowy wtedy, gdy prezes sądu lub sąd
uzna to za konieczne. § 3. Niestawiennictwo należycie zawiadomionych o terminie
rozprawy stron, obrońców lub pełnomocników nie tamuje rozpoznania sprawy, chyba
że ich udział jest obowiązkowy.
Art. 451 [Sprowadzenie oskarżonego] Sąd odwoławczy, na wniosek oskarżonego
pozbawionego wolności, zarządza sprowadzenie go na rozprawę, chyba że uzna za
wystarczającą obecność obrońcy. O prawie złożenia wniosku należy pouczyć
oskarżonego. Jeżeli sąd nie zarządza sprowadzenia oskarżonego, który nie ma
obrońcy, wyznacza obrońcę z urzędu.
Art. 452 [Postępowanie dowodowe] § 1. Sąd odwoławczy nie może przeprowadzić
postępowania dowodowego co do istoty sprawy.
§ 2. Sąd odwoławczy może jednak w wyjątkowych wypadkach, uznając potrzebę
uzupełnienia przewodu sądowego, przeprowadzić dowód na rozprawie, jeżeli
przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, a nie jest konieczne
przeprowadzenie na nowo przewodu w całości lub w znacznej części. Dowód można
dopuścić również przed rozprawą.
Art. 453 [Przebieg postępowania] § 1. Przewód sądowy w sądzie odwoławczym
rozpoczyna ustne sprawozdanie, w którym sędzia sprawozdawca przedstawia przebieg
i wyniki dotychczasowego postępowania, a w szczególności treść zaskarżonego
wyroku oraz zarzuty i wnioski apelacyjne, jak również kwestie wymagające
rozstrzygnięcia z urzędu. W miarę potrzeby odczytuje się z akt poszczególne ich
części.
§ 2. Strony mogą składać wyjaśnienia, oświadczenia i wnioski ustnie lub na
piśmie; złożone na piśmie podlegają odczytaniu, przy czym przepis art. 394
stosuje się. § 3. Przewodniczący udziela głosu stronom w kolejności przez siebie
ustalonej, przy czym najpierw udziela głosu skarżącemu. Oskarżonemu i jego
obrońcy nie można odmówić zabrania głosu po przemówieniach innych stron.
Art. 454 [Zakazy] § 1. Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został
uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji
umorzono lub warunkowo umorzono postępowanie.
§ 2. Sąd odwoławczy może orzec surowszą karę pozbawienia wolności tylko wtedy,
gdy nie zmienia ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku.
§ 3. Sąd odwoławczy nie może zaostrzyć kary przez wymierzenie kary dożywotniego
pozbawienia wolności.
Art. 455 [Poprawienie kwalifikacji prawnej] Nie zmieniając ustaleń faktycznych,
sąd odwoławczy poprawia błędną kwalifikację prawną niezależnie od granic
zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Poprawienie kwalifikacji prawnej na
niekorzyść oskarżonego może nastąpić tylko wtedy, gdy wniesiono środek
odwoławczy na jego niekorzyść.
Art. 456 [Wyrok] O utrzymaniu w mocy, uchyleniu lub zmianie wyroku sądu
pierwszej instancji sąd odwoławczy orzeka wyrokiem.
Art. 457 [Uzasadnienie wyroku] § 1. Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w
terminie 14 dni.
§ 2. Jeżeli sąd utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację za
oczywiście bezzasadną, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony, chyba że
zostało zgłoszone zdanie odrębne. Przepisy art. 422 i 423 stosuje się
odpowiednio. § 3. W uzasadnieniu należy podać, czym kierował się sąd wydając
wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji sąd uznał za zasadne albo
niezasadne.
Art. 458 [Odpowiednie stosowanie] Przepisy dotyczące postępowania przed sądem
pierwszej instancji stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądem
odwoławczym, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej.
Rozdział 50. Zażalenie
Art. 459 [Zaskarżanie postanowień] § 1. Zażalenie przysługuje na postanowienia
sądu zamykające drogę do wydania wyroku, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 2. Zażalenie przysługuje także na postanowienia co do środka zabezpieczającego
oraz na inne postanowienia w wypadkach przewidzianych w ustawie. § 3. Zażalenie
przysługuje stronom, a także osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy,
chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 460 [Termin] Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty ogłoszenia
postanowienia, a jeżeli ustawa nakazuje doręczenie postanowienia - od daty
doręczenia. Dotyczy to również zażalenia na rozstrzygnięcie w przedmiocie
kosztów lub opłat zawarte w wyroku; jeżeli jednak odwołujący się złoży wniosek o
sporządzenie na piśmie oraz doręczenie uzasadnienia wyroku, zażalenie można
wnieść w terminie przewidzianym do wniesienia apelacji.
Art. 461 [Odpisy zażalenia] § 1. Do zażalenia na postanowienie kończące
postępowanie, sporządzonego przez prokuratora, obrońcę lub pełnomocnika, dołącza
się odpowiednią liczbę odpisów dla osób, których dotyczy zaskarżone
postanowienie. Odpisy te doręcza się tym osobom niezwłocznie.
§ 2. Jeżeli zażalenie pochodzi od osób nie wymienionych w § 1, o jego wniesieniu
zawiadamia się osoby, których dotyczy zaskarżone postanowienie.
Art. 462 [Wstrzymanie wykonania] § 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej,
zażalenie nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia; sąd jednak, który
je wydał, lub sąd powołany do rozpoznania zażalenia może wstrzymać wykonanie
postanowienia.
§ 2. Odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.
Art. 463 [Dewolutywność] § 1. Sąd, na którego postanowienie złożono zażalenie,
może je uwzględnić, jeżeli orzeka w tym samym składzie, w którym wydał
zaskarżone postanowienie; w innych wypadkach prezes sądu przekazuje zażalenie
niezwłocznie, wraz z aktami lub niezbędnymi odpisami z akt sprawy, sądowi
powołanemu do rozpoznania zażalenia.
§ 2. Zażalenie na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania oraz
zabezpieczenia majątkowego powinno być przekazane do rozpoznania w ciągu 48
godzin.
Art. 464 [Posiedzenie sądu] § 1. Strony oraz obrońcy i pełnomocnicy mają prawo
wziąć udział w posiedzeniu sądu odwoławczego rozpoznającego zażalenie na
postanowienie kończące postępowanie. Mają oni prawo udziału w posiedzeniu sądu
odwoławczego także wtedy, gdy przysługuje im prawo udziału w posiedzeniu sądu
pierwszej instancji.
§ 2. (utracił moc) § 3. Przepis art. 451 stosuje się odpowiednio, gdy
przedmiotem posiedzenia ma być rozpoznanie zażalenia na postanowienie kończące
postępowanie.
Art. 465 [Postępowanie przygotowawcze] § 1. Przepisy dotyczące zażaleń na
postanowienia sądu stosuje się odpowiednio do zażaleń na postanowienia
prokuratora i prowadzącego postępowanie przygotowawcze.
§ 2. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje prokurator nadrzędny, a w
wypadkach przewidzianych przez ustawę - sąd. § 3. Zażalenie na postanowienie
prowadzącego postępowanie przygotowawcze, jeżeli nie jest nim prokurator,
rozpoznaje prokurator sprawujący nadzór nad tym postępowaniem.
Art. 466 [Zaskarżanie zarządzeń] § 1. Przepisy dotyczące zażaleń na
postanowienia stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia.
§ 2. Zażalenie na zarządzenie prezesa rozpoznaje sąd odwoławczy.
Art. 467 [Zaskarżanie czynności] § 1. Przepisy rozdziału niniejszego stosuje się
odpowiednio do przewidzianych w ustawie zażaleń na czynności lub zaniechanie
czynności.
§ 2. Uznając zasadność zażalenia, organ odwoławczy stwierdza niezgodność
czynności z prawem lub brak czynności i zarządza, co należy, zwłaszcza w celu
naprawienia skutków uchybienia oraz zapobieżenia podobnym uchybieniom w
przyszłości, a także podejmuje inne przewidziane w ustawie środki.
| |
Linki sponsorowane
|
