|
| |
Kodeks postępowania karnego
 |
Dział III. Strony, obrońcy, pełnomocnicy,
przedstawiciel społeczny
|
Dział
III. Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny
Rozdział 3. Oskarżyciel publiczny
Art. 45 [Uprawnione podmioty] § 1. Oskarżycielem publicznym przed wszystkimi
sądami jest prokurator.
§ 2. Inny organ państwowy może być oskarżycielem publicznym z mocy szczególnych
przepisów ustawy, określających zakres jego działania.
Art. 46 [Udział w rozprawie] W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia
publicznego udział prokuratora w rozprawie jest obowiązkowy, jeżeli ustawa nie
stanowi inaczej.
Art. 47 [Wyłączenie] § 1. Przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4, 6 i 10, § 2 oraz art. 41
i 42 stosuje się odpowiednio do prokuratora, innych osób prowadzących
postępowanie przygotowawcze oraz innych oskarżycieli publicznych.
§ 2. Osoby wymienione w § 1 ulegają również wyłączeniu, jeżeli brały udział w
sprawie jako obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel społeczny albo przedstawiciel
ustawowy strony.
Art. 48 [Tryb wyłączenia] § 1. O wyłączeniu prowadzącego lub nadzorującego
postępowanie przygotowawcze oraz oskarżyciela publicznego orzeka prokurator
nadzorujący postępowanie lub bezpośrednio przełożony.
§ 2. Czynności dokonane przez osobę podlegającą wyłączeniu, zanim ono nastąpiło,
nie są z tej przyczyny bezskuteczne; jednakże czynność dowodową należy na
żądanie strony, w miarę możności, powtórzyć.
Rozdział 4. Pokrzywdzony
Art. 49 [Pojęcie] § 1. Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której
dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.
§ 2. Pokrzywdzonym może być także instytucja państwowa, samorządowa lub
społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej. § 3. Za pokrzywdzonego uważa się
zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu
przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia. § 4. W sprawach o
przestępstwa, którymi wyrządzono szkodę w mieniu instytucji państwowej,
samorządowej lub społecznej, jeżeli nie działa organ pokrzywdzonej instytucji,
prawa pokrzywdzonego mogą wykonywać organy kontroli państwowej, które w zakresie
swojego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania.
Art. 49a [Wniosek pokrzywdzonego] Jeżeli nie wytoczono powództwa cywilnego,
pokrzywdzony, a także prokurator, może aż do zakończenia pierwszego
przesłuchania pokrzywdzonego na rozprawie głównej złożyć wniosek, o którym mowa
w art. 46 § 1 Kodeksu karnego.
Art. 50 [Wyłączenie uprawnień] W postępowaniu sądowym z uprawnień pokrzywdzonego
określonych w art. 53 i 62 nie może korzystać osoba występująca w tej samej
sprawie w charakterze oskarżonego, z wyjątkiem przewidzianym w art. 497 i 498 §
3.
Art. 51 [Zastępstwo] § 1. Za pokrzywdzonego, który nie jest osobą fizyczną,
czynności procesowych dokonuje organ uprawniony do działania w jego imieniu.
§ 2. Jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony całkowicie lub
częściowo, prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której
stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje. § 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba
nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, jego prawa może
wykonywać osoba, pod której pieczą pokrzywdzony pozostaje.
Art. 52 [Śmierć] § 1. W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu
przysługiwały, mogą wykonywać osoby najbliższe, a w wypadku ich braku lub
nieujawnienia - prokurator, działając z urzędu.
§ 2. W wypadku gdy organ prowadzący postępowanie dysponuje informacjami o
osobach najbliższych dla pokrzywdzonego, powinien pouczyć o przysługujących
uprawnieniach co najmniej jedną z nich.
Rozdział 5. Oskarżyciel
posiłkowy
Art. 53 [Podmiot uprawniony] W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia
publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela
posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.
Art. 54 [Oświadczenie o działaniu] § 1. Jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel
publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na
rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze
oskarżyciela posiłkowego.
§ 2. Odstąpienie oskarżyciela publicznego od oskarżenia nie pozbawia uprawnień
oskarżyciela posiłkowego.
Art. 55 [Akt oskarżenia] § 1. W razie powtórnego wydania przez prokuratora
postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w wypadku, o
którym mowa w art. 330 § 2, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia
mu zawiadomienia o postanowieniu wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po
jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora. Przepis art. 488 §
2 stosuje się odpowiednio. Przepisów art. 339 § 3 pkt 4 i art. 397 nie stosuje
się.
§ 2. Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i
podpisany przez adwokata, z zachowaniem warunków określonych w art. 332 i 333 §
1; jeżeli pokrzywdzonym jest instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna,
akt oskarżenia może sporządzić także radca prawny. § 3. Inny pokrzywdzony tym
samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej
przyłączyć się do postępowania. § 4. W sprawie wszczętej na podstawie aktu
oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela posiłkowego może brać udział również
prokurator.
Art. 56 [Ograniczenie udziału] § 1. Sąd może ograniczyć liczbę oskarżycieli
posiłkowych występujących w sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia
prawidłowego toku postępowania. Sąd orzeka, że oskarżyciel posiłkowy nie może
brać udziału w postępowaniu, gdy bierze w nim już udział określona przez sąd
liczba oskarżycieli.
§ 2. Sąd orzeka także, iż oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w
postępowaniu, jeżeli stwierdzi, że nie jest on osobą uprawnioną lub jego akt
oskarżenia albo oświadczenie o przystąpieniu do postępowania zostało złożone po
terminie. § 3. Na postanowienie sądu wydane na podstawie § 1, a także na
postanowienie sądu wydane na podstawie § 2, jeżeli dotyczy oskarżyciela
posiłkowego określonego w art. 54 lub art. 55 § 3 - zażalenie nie przysługuje. §
4. Oskarżyciel posiłkowy, który nie bierze udziału w postępowaniu z przyczyn
określonych w § 1, może przedstawić sądowi na piśmie swoje stanowisko w terminie
7 dni od daty doręczenia postanowienia.
Art. 57 [Odstąpienie od oskarżenia] § 1. W razie odstąpienia oskarżyciela
posiłkowego od oskarżenia nie może on ponownie przyłączyć się do postępowania.
§ 2. O odstąpieniu oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia w sprawie, w której
oskarżyciel publiczny nie bierze udziału, sąd zawiadamia prokuratora.
Nieprzystąpienie przez niego do oskarżenia w terminie 14 dni od doręczenia
zawiadomienia powoduje umorzenie postępowania.
Art. 58 [Śmierć] § 1. Śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu
postępowania; osoby najbliższe mogą przystąpić do postępowania w charakterze
oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania.
§ 2. W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał
oskarżenie, stosuje się odpowiednio art. 61.
Rozdział 6. Oskarżyciel prywatny
Art. 59 [Podmiot uprawniony] § 1. Pokrzywdzony może jako oskarżyciel prywatny
wnosić i popierać oskarżenie o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego.
§ 2. Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego
na rozprawie głównej przyłączyć się do toczącego się postępowania.
Art. 60 [Ingerencja prokuratora] § 1. W sprawach o przestępstwa ścigane z
oskarżenia prywatnego prokurator wszczyna postępowanie albo wstępuje do
postępowania już wszczętego, jeżeli wymaga tego interes społeczny.
§ 2. Postępowanie toczy się wówczas z urzędu, a pokrzywdzony, który przedtem
wniósł oskarżenie prywatne, korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego; do
pokrzywdzonego, który przedtem nie wniósł oskarżenia prywatnego, stosuje się
art. 54, 55 § 3 i art. 58. § 3. Jeżeli prokurator, który wstąpił do
postępowania, odstąpił potem od oskarżenia, pokrzywdzony powraca w dalszym
postępowaniu do praw oskarżyciela prywatnego. § 4. Pokrzywdzony, który nie
wniósł oskarżenia, może w terminie zawitym 14 dni od daty powiadomienia go o
odstąpieniu prokuratora od oskarżenia złożyć akt oskarżenia lub oświadczenie, że
podtrzymuje oskarżenie jako prywatne, a jeżeli takiego oświadczenia nie złoży,
sąd umarza postępowanie.
Art. 61 [Śmierć] § 1. W razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie
zawiesza się, a osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego.
§ 2. Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela
prywatnego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd umarza
postępowanie.
Rozdział 7. Powód cywilny
Art. 62 [Wytoczenie powództwa] Pokrzywdzony może aż do rozpoczęcia przewodu
sądowego na rozprawie głównej wytoczyć przeciw oskarżonemu powództwo cywilne w
celu dochodzenia w postępowaniu karnym roszczeń majątkowych wynikających
bezpośrednio z popełnienia przestępstwa.
Art. 63 [Wejście w prawa zmarłego] § 1. W razie śmierci pokrzywdzonego osoby
najbliższe mogą w terminie określonym w art. 62 wytoczyć powództwo cywilne o
przysługujące im roszczenia majątkowe wynikające z popełnienia przestępstwa.
§ 2. W razie śmierci powoda cywilnego osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa
zmarłego i dochodzić przysługujących im roszczeń. Niewstąpienie tych osób nie
tamuje biegu postępowania; sąd wydając orzeczenie kończące postępowanie
pozostawia wówczas powództwo cywilne bez rozpoznania.
Art. 64 [Uprawnienia prokuratora] Prokurator, w terminie przewidzianym w art.
62, wytacza powództwo cywilne na rzecz pokrzywdzonego lub osoby, o której mowa w
art. 63 § 1, albo popiera wytoczone przez pokrzywdzonego lub tę osobę powództwo,
jeżeli wymaga tego interes społeczny.
Art. 65 [Odmowa przyjęcia powództwa] § 1. Sąd przed rozpoczęciem przewodu
sądowego odmawia przyjęcia powództwa cywilnego, jeżeli:
1) powództwo cywilne jest z mocy przepisu szczególnego niedopuszczalne,
2) roszczenie nie ma bezpośredniego związku z zarzutem oskarżenia,
3) powództwo zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną,
4) to samo roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub o roszczeniu tym
prawomocnie orzeczono,
5) po stronie pozwanych zachodzi współuczestnictwo konieczne z instytucją
państwową, samorządową lub społeczną albo z osobą, która nie występuje w
charakterze oskarżonego,
6) złożono wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego.
§ 2. Jeżeli pozew odpowiada warunkom formalnym, a nie zachodzą okoliczności
wymienione w § 1, sąd orzeka o przyjęciu powództwa cywilnego. § 3. Mimo
przyjęcia powództwa cywilnego sąd pozostawia je bez rozpoznania, jeżeli po
rozpoczęciu przewodu sądowego ujawni się okoliczność wymieniona w § 1. § 4. Na
odmowę przyjęcia powództwa cywilnego lub na pozostawienie go bez rozpoznania na
podstawie § 3 zażalenie nie przysługuje.
Art. 66 [Zakres dowodzenia] Powód cywilny może dowodzić istnienia tylko tych
okoliczności, na których opiera swoje roszczenie.
Art. 67 [Droga postępowania cywilnego] § 1. Jeżeli sąd odmówił przyjęcia
powództwa cywilnego lub pozostawił je bez rozpoznania, powód cywilny może
dochodzić swego roszczenia w postępowaniu cywilnym.
§ 2. Jeżeli w terminie zawitym 30 dni od daty odmowy przyjęcia lub pozostawienia
powództwa cywilnego bez rozpoznania powód cywilny wniesie o przekazanie pozwu
sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych, za dzień zgłoszenia
roszczenia uważa się dzień wniesienia pozwu w postępowaniu karnym.
Art. 68 [Przekazanie powództwa] W razie zawieszenia postępowania sąd na żądanie
powoda cywilnego przekazuje wytoczone powództwo sądowi właściwemu do
rozpoznawania spraw cywilnych.
Art. 69 [Zabezpieczenie roszczenia] § 1. Jeżeli powództwo cywilne zostało
zgłoszone w toku postępowania przygotowawczego, organ prowadzący postępowanie
załącza pozew do akt sprawy, a postanowienie co do przyjęcia powództwa wydaje
sąd po wpłynięciu sprawy z aktem oskarżenia; za dzień zgłoszenia roszczenia
uważa się wówczas dzień zgłoszenia powództwa.
§ 2. Jeżeli wraz z powództwem cywilnym został zgłoszony wniosek o zabezpieczenie
roszczenia, w przedmiocie tego wniosku orzeka prokurator. § 3. Na postanowienie
co do zabezpieczenia roszczenia przysługuje zażalenie do sądu. § 4. W razie
umorzenia lub zawieszenia postępowania przygotowawczego pokrzywdzony w terminie
zawitym 30 dni od daty doręczenia postanowienia może żądać przekazania sprawy
sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych. Jeżeli pokrzywdzony w
terminie tym żądania nie zgłosi, zabezpieczenie upada, a wniesiony poprzednio
pozew nie wywołuje skutków prawnych.
Art. 70 [Odesłanie] W kwestiach dotyczących powództwa cywilnego, a nie
unormowanych przez przepisy niniejszego kodeksu, stosuje się odpowiednio
przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym.
Rozdział 8. Oskarżony
Art. 71 [Pojęcie] § 1. Za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano
postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego
postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w
charakterze podejrzanego.
§ 2. Za oskarżonego uważa się osobę, przeciwko której wniesiono oskarżenie do
sądu, a także osobę, co do której prokurator złożył wniosek o warunkowe
umorzenie postępowania. § 3. Jeżeli kodeks niniejszy używa w znaczeniu ogólnym
określenia "oskarżony", odpowiednie przepisy mają zastosowanie także do
podejrzanego.
Art. 72 [Udział tłumacza] § 1. Oskarżony ma prawo do korzystania z bezpłatnej
pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim.
§ 2. Tłumacza należy wezwać do czynności z udziałem oskarżonego, o którym mowa w
§ 1. § 3. Oskarżonemu, o którym mowa w § 1, postanowienie o przedstawieniu,
uzupełnieniu lub zmianie zarzutów, akt oskarżenia oraz orzeczenie podlegające
zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem; za zgodą
oskarżonego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia
kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.
Art. 73 [Porozumiewanie z obrońcą] § 1. Oskarżony tymczasowo aresztowany może
porozumiewać się ze swym obrońcą podczas nieobecności innych osób oraz
korespondencyjnie.
§ 2. W postępowaniu przygotowawczym prokurator udzielając zezwolenia na
porozumiewanie się może w szczególnie uzasadnionym wypadku zastrzec, że będzie
przy tym obecny sam lub osoba przez niego upoważniona. § 3. Prokurator może
również zastrzec kontrolę korespondencji podejrzanego z obrońcą. § 4.
Zastrzeżenia, o których mowa w § 2 i 3, nie mogą być utrzymywane ani dokonane po
upływie 14 dni od dnia tymczasowego aresztowania podejrzanego.
Art. 74 [Obowiązki dowodowe] § 1. Oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swej
niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.
§ 2. Oskarżony jest jednak obowiązany poddać się:
1) oględzinom zewnętrznym ciała oraz innym badaniom niepołączonym z naruszeniem
integralności ciała; wolno także w szczególności od oskarżonego pobrać odciski,
fotografować go oraz okazać w celach rozpoznawczych innym osobom,
2) badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom połączonym z
dokonaniem zabiegów na jego ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, pod warunkiem że
dokonywane są przez uprawnionego do tego pracownika służby zdrowia z zachowaniem
wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażają zdrowiu oskarżonego, jeżeli
przeprowadzenie tych badań jest nieodzowne; w szczególności oskarżony jest
obowiązany przy zachowaniu tych warunków poddać się pobraniu krwi, włosów lub
wydzielin organizmu, z zastrzeżeniem pkt 3,
3) pobraniu przez funkcjonariusza Policji wymazu ze śluzówki policzków, jeżeli
jest to nieodzowne i nie zachodzi obawa, że zagrażałoby to zdrowiu oskarżonego
lub innych osób.
§ 3. W stosunku do osoby podejrzanej można dokonać badań lub czynności, o
których mowa w § 2 pkt 1, a także, przy zachowaniu wymagań określonych w § 2 pkt
2 lub 3, pobrać krew, włosy, wymaz ze śluzówki policzków lub inne wydzieliny
organizmu. § 4. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i sposób
poddawania oskarżonego oraz osoby podejrzanej badaniom, a także wykonywania z
ich udziałem czynności, o których mowa w § 2 pkt 1 i 3 oraz § 3, mając na
uwadze, aby gromadzenie, utrwalanie i analiza materiału dowodowego były
dokonywane zgodnie z aktualną wiedzą w zakresie kryminalistyki i medycyny
sądowej.
Art. 75 [Obowiązek stawiennictwa] § 1. Oskarżony, który pozostaje na wolności,
jest obowiązany stawić się na każde wezwanie w toku postępowania karnego oraz
zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie miejsca swego
zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni, o czym należy oskarżonego
uprzedzić przy pierwszym przesłuchaniu.
§ 2. W razie nie usprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego można zatrzymać
go i sprowadzić przymusowo. § 3. Przepisy art. 246 stosuje się odpowiednio.
Zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje ten sam sąd w składzie trzech
sędziów.
Art. 76 [Przedstawiciel ustawowy] Jeżeli oskarżony jest nieletni lub
ubezwłasnowolniony, jego przedstawiciel ustawowy lub osoba, pod której pieczą
oskarżony pozostaje, może podejmować na jego korzyść wszelkie czynności
procesowe, a przede wszystkim wnosić środki zaskarżenia, składać wnioski oraz
ustanowić obrońcę.
Art. 77 [Liczba obrońców] Oskarżony może mieć jednocześnie nie więcej niż trzech
obrońców.
Art. 78 [Obrońca z urzędu] § 1. Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może
żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że
nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego
utrzymania siebie i rodziny.
§ 2. Sąd może cofnąć wyznaczenie obrońcy, jeżeli okaże się, że nie istnieją
okoliczności, na podstawie których go wyznaczono.
Art. 79 [Obrona obligatoryjna] § 1. W postępowaniu karnym oskarżony musi mieć
obrońcę, jeżeli:
1) jest nieletni,
2) jest głuchy, niemy lub niewidomy,
3) zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności.
4) (uchylono)
§ 2. Oskarżony musi mieć obrońcę również wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne ze
względu na okoliczności utrudniające obronę. § 3. W wypadkach, o których mowa w
§ 1 i 2, udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie oraz w tych posiedzeniach,
w których obowiązkowy jest udział oskarżonego. § 4. Jeżeli w toku postępowania
biegli lekarze psychiatrzy stwierdzą, że poczytalność oskarżonego zarówno w
chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, jak i w czasie postępowania nie budzi
wątpliwości, udział obrońcy w dalszym postępowaniu nie jest obowiązkowy. Prezes
sądu, a na rozprawie sąd, może wówczas cofnąć wyznaczenie obrońcy.
Art. 80 [Obrona obligatoryjna] Oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed
sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji, jeżeli zarzucono mu zbrodnię lub
jest pozbawiony wolności. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej
jest obowiązkowy, a w rozprawie apelacyjnej i kasacyjnej, jeżeli prezes sądu lub
sąd uzna to za konieczne.
Art. 81 [Wyznaczenie obrońcy z urzędu] § 1. Jeżeli w warunkach określonych w
art. 78 § 1, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 oskarżony nie ma obrońcy z wyboru,
prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyznacza mu obrońcę z urzędu.
§ 2. Na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy prezes sądu właściwego
do rozpoznania sprawy może wyznaczyć nowego obrońcę w miejsce dotychczasowego.
Rozdział 9. Obrońcy i
pełnomocnicy
Art. 82 [Adwokat] Obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według
przepisów o ustroju adwokatury.
Art. 83 [Ustanowienie obrońcy] § 1. Obrońcę ustanawia oskarżony; do czasu
ustanowienia obrońcy przez oskarżonego pozbawionego wolności, obrońcę może
ustanowić inna osoba, o czym niezwłocznie zawiadamia się oskarżonego.
§ 2. Upoważnienie do obrony może być udzielone na piśmie albo przez oświadczenie
do protokołu organu prowadzącego postępowanie karne.
Art. 84 [Zakres działania] § 1. Ustanowienie obrońcy lub wyznaczenie obrońcy z
urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności
po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń.
§ 2. Wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na obrońcę obowiązek podejmowania
czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania. Jeżeli jednak
czynności należy dokonać poza siedzibą lub miejscem zamieszkania obrońcy z
urzędu, prezes sądu, przed którym ma być dokonana czynność, a w postępowaniu
przygotowawczym prezes sądu rejonowego miejsca czynności, na uzasadniony wniosek
dotychczasowego obrońcy wyznacza dla dokonania tej czynności innego obrońcę
spośród miejscowych adwokatów. § 3. Obrońca wyznaczony z urzędu w postępowaniu
kasacyjnym lub w postępowaniu o wznowienie postępowania powinien sporządzić i
podpisać kasację lub wniosek o wznowienie postępowania albo poinformować na
piśmie sąd, że nie stwierdził podstaw do wniesienia kasacji lub wniosku o
wznowienie postępowania.
Art. 85 [Obrona kilku oskarżonych] § 1. Obrońca może bronić kilku oskarżonych,
jeżeli ich interesy nie pozostają w sprzeczności.
§ 2. Stwierdzając sprzeczność sąd wydaje postanowienie, zakreślając oskarżonym
termin do ustanowienia innych obrońców. W wypadku obrony z urzędu sąd wyznacza
innego obrońcę. Na postanowienie przysługuje zażalenie. § 3. W postępowaniu
przygotowawczym uprawnienia sądu określone w § 2 przysługują prezesowi sądu
właściwego do rozpoznania sprawy.
Art. 86 [Wizerunek działania] § 1. Obrońca może przedsiębrać czynności procesowe
jedynie na korzyść oskarżonego.
§ 2. Udział obrońcy w postępowaniu nie wyłącza osobistego działania w nim
oskarżonego.
Art. 87 [Pełnomocnik] § 1. Strona inna niż oskarżony może ustanowić
pełnomocnika.
§ 2. Osoba nie będąca stroną może ustanowić pełnomocnika, jeżeli wymagają tego
jej interesy w toczącym się postępowaniu. § 3. Sąd, a w postępowaniu
przygotowawczym prokurator, może odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu
pełnomocnika, o którym mowa w § 2, jeżeli uzna, że nie wymaga tego obrona
interesów osoby nie będącej stroną.
Art. 88 [Uprawnieni] § 1. Do pełnomocnika stosuje się odpowiednio art. 77, 78,
82-84 i 86 § 2.
§ 2. Pełnomocnikiem instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej może być
również radca prawny. § 3. W zakresie roszczeń majątkowych pełnomocnikiem osoby
prawnej innej niż przewidziana w § 2, jednostki organizacyjnej nie mającej
osobowości prawnej, a także osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą
może być również radca prawny.
Art. 89 [Odesłanie] W kwestiach dotyczących pełnomocnika, a nie unormowanych
przez przepisy niniejszego kodeksu, stosuje się odpowiednio przepisy
obowiązujące w postępowaniu cywilnym.
Rozdział 10. Przedstawiciel
społeczny
Art. 90 [Tryb dopuszczenia] § 1. W postępowaniu sądowym do czasu rozpoczęcia
przewodu sądowego udział w postępowaniu może zgłosić przedstawiciel organizacji
społecznej, jeżeli zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub ważnego
interesu indywidualnego, objętego zadaniami statutowymi tej organizacji, w
szczególności ochrony wolności i praw człowieka.
§ 2. W zgłoszeniu organizacja społeczna wskazuje przedstawiciela, który ma
reprezentować tę organizację, a przedstawiciel przedkłada sądowi pisemne
upoważnienie. § 3. Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej, jeżeli
leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości.
Art. 91 [Zakres uprawnień] Dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym
przedstawiciel organizacji społecznej może uczestniczyć w rozprawie, wypowiadać
się i składać oświadczenia na piśmie.
| |
Linki sponsorowane
|
